Memento

Neden Degas’yı incelemek istiyorum. Resimlerindeki farklı kadrajları gördükten sonra, bunların fotoğrafının çekilip sonrasında resimleştirildiğini veya ressamın bakışının bu yönde gözlemlediğini düşündüm. Çünkü bir sınır yoktu. Şöyle ki, sanatçıyı zorlayan belirli bir medium üzerine eserini yansıtmaya çalışması. Bunu o dar alan içinde gerçekleştirmeye zorlanması. Bu zorlama resim ve fotoğraf içinde geçerli. Klasik dönem ressamları yaptıkları eserlerde bu sınırı koyuyorlar ve eser oraya hapsedilmiş gibi o sınırlar içersinde kalıyor. Fakat Degas’da modelin kesilmesi vb. fotoğrafik ögeler sayesinde devamlılığı sağlıyor. Yani o sınırlar dahilinde hala bir devamlılık hareketin, hayatın, anın devamlılığı. Degas’ın tüm eserlerine hakim olduğum söylenemez. Dansçıların resimleri ve birkaç eskizini inceleme fırsatım oldu. Belki izleyenlere özellikle yıkanan, kurulanan kadın işleri onu bir röntgenci konumuna koyabilir. Aslında Degas’nın gözlemi, kadın bedenine tutkun ve meraklı bir insanın bakı...

Edgar Degas ve Damien Hirst'ün Canavarları Sanem Güvenç Salgırlı Edgar Degas On Dört Yaşındaki Dansçı (Le Petite Danseuse de Quatorze Ans/ Little Dancer of Age Fourteen) heykelini 1881’deki Altıncı Empresyonist Sergi’de cam bir vitrine yerleştirip sergilediğinde heykele verilen tepkiler oldukça abartılı olmuş. Bırakın güzel olarak görülmesini, heykelin bir sanat eseri olmadığı, “hayvansı cüreti olan bir kız-maymunu”, bir canavarı temsil ettiği ve bir Aztek’e benzediği söylenmiş. Bu tepkilerin en abartılısı sanırım Henri Trianon’ya aitmiş. Trianon, kendi deyimiyle, “o korkunç hayvansı yaratığın”, illa ki sergilenecekse, neden antropoloji, fizyoloji ya da zooloji müzesinde değil de sanat müzesinde sergilendiğini sormuş.[1] Trianon’la birlikte, heykelin Paris’teki tıp müzesine, hastalıklı ve ‘yamuk’ bedenlerin balmumu heykellerinin yanına konması gerektiğini söyleyenler de olmuş.[2] Degas’nın on dört yaşındaki küçük dansçısını sergilemesinin tam tamına yüz otuz bir yıl ardından, onda...