Kayıtlar

Sözlük etiketine sahip yayınlar gösteriliyor

Antroposen

Resim
Antroposen, insanoğlunun Dünya'ya olan etkisinin en üst düzeylere çıktığı Sanayi Devrimi ’nden bugüne olan süreç ve devam edecek bu duruma İnsan Çağı da denen döneme verilen isim. Çünkü Dünya artık geri döndürülmesi çok zor bir sürece girmiştir. Yani bir anlamda insanlık önceleri Dünya'dan etkilenirken bu etkileşimi Dünya üzerinde baskın hale gelmiştir. Nitekim Dünya'nın tarihsel sürecine baktığımızda milyon yıllarla ifade edilirken Antroposen’in son üç yüzyıllık bir sürece tekabül ettiğini görmemiz gerçekten de müthiş bir değişimin var olduğunun göstergesidir. Antroposen’in yeni bir çağ olarak nitelendirilmesi bilim insanlarına göre Dünya'nın geri döndürülemez bir değişime girdiği savıdır. Bazı bilim insanları Holosen Devri'nin sona erdiğini ve Antroposen olarak adlandırılan yeni bir devre de girdiğimizi söylemişlerdir. Artan insan nüfusu ve ekonomik gelişmelerin global ortamsal etkilerinin dramatik olarak Yerküre yüzeyine taşındığı zaman olarak kabul edilir (1800 ...

Entelijansiya

Entelijansiya ( Latince : Intelligentia, Rusça : интеллигенция), "aydınlar topluluğu" anlamına gelen terim. Genellikle kültürel ve siyasal etkinliğe sahip entelektüel topluluk anlamında kullanılır. [3] Rusça kökenli bir terim olan entelijansiya, sosyal bilimciler tarafından Rusya 'da, özellikle 19. yüzyılda ayrı bir sınıf veya sosyal tabaka olarak aydınlar topluluğunu tanımlamakta kullanılmıştır.

Gesamtkunstwerk

Gesamtkunstwerk, bütünlüklü sanat eseri manasına gelir. Richard Wagner tarafından ortaya konulup operada devrim niteliğinde gelişmelere sahne olan ve sinemayı da etkileyen teoridir. Bu teori, müziğin, dramanın, şiirin ve sahnede bulunan her şeyin aynı düzlemde estetize edilmesiyle mükemmel ve tamamlanmış sanat eserine ulaşılacağını savunur.

Kleptokrasi

Kleptokrasi, bir ülkede iktidarı ele geçiren bir ailenin ya da siyasal veya dini grubun, o ülkenin kaynaklarını sistemli olarak soyması demektir ve kısaca Hırsızlar rejimi anlamına gelir. Demokrasinin bütün kurumlarıyla yerleşmediği ülkelerde görülen bu durum, o ülkelerin gelişmesinin önündeki en büyük engellerden biri olmaktadır.

Leksis

Leksis: Doğruluk ve yanlışlığı söz konusu olmaksızın ele alınan ve geçici olarak ne olumlanan ne de yalanlanan mantıki ifade. - Camera lucida'da geçen punctum ve studium kavramı ile ilişkili mi? - Ne zaman kullanıldı?

Potemkin Zırhlısı - 21 Aralık 1925 - Sovyet sinema yönetmeni Sergey Ayzenştayn'ın ''Potemkin Zırhlısı'' adlı filmi gösterime girdi.

Resim
Potemkin Zırhlısı 1925 Sovyetler Birliği yapımı sessiz filmdir. Özgün adı Bronyenosyets Potyomkin (Броненосец «Потёмкин») olan film Türkiye'de ilk kez 1927'de gösterilmiştir.[1] Rusya'nın ve Avrupa'nın en eski ve büyük film stüdyosu olan Mosfilm tarafından yapılan filmin yönetmeni Sergei Eisenstein'dır. Yönetmenin ikinci filmi olan Potemkin Zırhlısı konusunu Potemkin Zırhlısı Ayaklanması olarak bilinen gerçek bir olaydan almıştı. Filmde, 1905 yılında Rusya'nın Karadeniz filosuna bağlı Savaş Gemisi Potemkin'de dayanılmaz yaşama şartlarından bezmiş mürettebatın Çar rejimine bağlı subaylara karşı başlattıkları bir ayaklanmanın sonunda gemiyi ele geçirmeleri ve sonrasında gelişen olaylar dramatize edilerek anlatılmıştır. "Potemkin Zırhlısı Ayaklanması" 1917'de gerçekleşecek olan Ekim Devrimi'nin bir provası niteliğinde olduğu için film, 1925 yılında Sovyet hükümeti tarafından bir devrim propagandası filmi olması için özellikle ısmarlandı. Ama S...

Sözlükler 2018'in Sözcüklerini Seçti: Zehirli, Kadınlar, Sıcak Çağ, Tek Kullanımlık

Resim
Bianet - Ege Öztokat Sözlükler her yıl güncel olaylarla ilişkili olarak aramalarında ve kullanımında önemli bir artış olan sözcükleri yılın sözcüğü seçiyor. Bu yılın sözcükleri "zehirli", "kadınlar", "tek kullanımlık", "Heisszeit", mezenformasyon ve adalet oldu. Yılın sözcüklerinde 2018'deki kadın hareketleri ve iklim değişikliği öne çıktı. 2018'de tüm dünyada kadınların tacizi, şiddeti ve ayrımcılığı ifşa etme ve yıllarca süren cinsiyetler arası adaletsizliğe karşı mücadele hareketleri sürdü. İklim değişikliği ise durumun aciliyetini vurgulayan gösteren raporlar, İsveçli aktivist Greta Thunberg'in (15) İsveç'te başlattığı okul bırakma eylemleri gibi eylemler ve farkındalık kampanyaları ile 2018'in gündemindeydi. Zehirli/ Toxic Oxford sözlüğü zehirli (toxic) sözcüğünü yılın sözcüğü ilan etti. Zehirli sıfatı "zehri olan" ve "zararlı" anlamına geliyor. Oxford'a göre yılın sözcüğü olma sebebi "geçtiği...

Anaxagoras

Resim
Anaxagoras Anaksagoras, (Yunanca: Ἀναξαγόρας, MÖ 500-428), Klazomenai'lı olup, Sokrates öncesi düşünürlerden bir tanesidir. Ana madde ve ilk hareket ettirici neden öğretisi vardır. Hayatı Doğum yeri olarak bugün Urla yakınında bulunan eski adıyla Klazomenai şehri gösterilir. Bu şehrin soylu ailelerinden birine mensuptur. Bütün servetini, hayatını adadığı bilimsel araştırmalar uğruna tüketmiş olduğu rivayet edilir. MÖ 468 yılında düşen bir gök taşını incelemiş ve onun kızgın bir taş kitlesi olduğu kanaatine varmıştır. Anaksagoras Atina'ya yerleşmek için gelen ilk düşünürdür. Böylece Atina felsefe dünyasına girmiştir. Burada iyi karşılanmış, dönemin en güçlü kişisi olan Perikles'in dostu olmuştur. Devrin başka bir önemli siması olan tragedya yazarı Evripides'le de dostluk kurmuştur. Gök cisimlerini incelemesi ve gök taşının düşmesi onu evrensel düzenle ilgili yeni kuramlar geliştirmeye itmiştir. Ay ve güneş tutulmaları, gök taşları, gök kuşağı ve Peloponnesos...

Empedokles

Resim
Empedokles Empedokles (Yunanca: Έμπεδοκλής, MÖ 490-430), Sokrates öncesi düşünürlerden bir tanesidir. Sicilya'da bir Yunan kolonisi olan Agrigentum kentinin yurttaşıdır. Doğa düşünürlerinden biri olan Empedokles, kendinden önceki doğa düşünürlerinin temel öğe (arkhe) olarak belirlediği, su, ateş ve havaya, toprak öğesini de ekleyerek, hepsini bir arada kullanan ilk düşünür olmuştur. Empedokles'e göre bu dört temel öğe, sevgi ve nefret (iticilik) gücü ile birleşip ayrılırlar. Bir başka deyişle sevgi ve nefret de, maddeyi meydana getiren temel ögelerdendir ve değişimleri açıklamak için kullanılmışlardır. Hayatı MÖ 490 yılında Sicilya'nın Agrigentum kentinde, seçkin bir ailenin oğlu olarak doğmuştur. Siyasi bakımdan anayurdu olan Agrigentum'un hayatında oldukça aktif ve yararlı bir rol oynamıştır. Babasının MÖ 470 yılında kentin tiranının devrilmesinde önemli bir rol oynamış olduğu söylenmektedir. Bu tiranın tahtı Empedokles'e sunulmuş olsa da, o demokratik eğilimleri ...

Atomculuk Okulu

Atomculuk Okulu, maddeci filozoflar Empedokles ve Anaxagoras'ın ardından Leukippos ve onun öğrencisi Demokritos tarafından benzer bir materyalizm doğrultusunda oluşturdukları ve geliştirdikleri atom düşüncesiyle anılan felsefe okulu. Atomcu okul bir yandan Parmanides'ın monist yaklaşımına öte yandan Anaxagoras'ın çoğulcu yaklaşımına bir tür tepki olarak gelişmiştir; özellikle de birincisine karşı.Demokritos yalnızca varolanları değil ruhu da atomlardan oluşan bir şey olarak düşünerek materyalizmi ileri noktalara taşımış, felsefe tarihinde materyalizm eğilimi için en güçlü başlangıç noktalarından birini meydana getirmiştir. Atomcu okula göre evren bileşik cisimlerden oluşur, bunlarsa maddenin en küçük ve bölünemez parçası olarak kabul edilen atomlardan meydana gelir. Başka bir açıdan bu okul, evrendeki her şeyin boşluk içindeki hareketleri sonucu meydana geldiğini, dolayısıyla evrende mutlak anlamda bir nedenselliğin varolduğunu, insan ruhunun da daha incelmiş atomların hare...

Abdera Okulu

Abdera Okulu, İlkçağ felsefesinde, Atomcu Milet'li Leukippos ile Seferihisar'lı (Teos) Demokritos tarafından kurulmuş olan, ünlü temsilcileri arasında Kioslu Metrodoros ve Anaxarkhos'un bulunduğu adını Trakya'da iskeçe yakınlarındaki bir kentten alan okul. Leukippos Miletli ve Demokritos Teoslu olduğu halde, Abdera'da yaşamış ve çalışmış olmaları nedeni ile bu adla anılmaktadırlar. Sofist Protagaros'ın da doğduğu Abdera'da kurulmuş olan felsefe tarihindeki önemini, kurucusu Leukippos ile Demokritos tarafından savunulmuş olan atomcu görüşten almaktadır. Okulun söz konusu materyalist varlık görüşü, empirist bir bilgi anlayışıyla tamamlamış ve Abdera Okulu bu çerçeve içinde, tarihte ilk kez birinci ve ikincil nitelikler arasında bir ayrım yapılmıştır. Anaksagoras'ın çağdaşı olan Leukippos, Abdera'ya gelerek bir okul kurmuş ve kendisi gibi oraya göçen genç Demokritos'u yetiştirmiştir. Her iki düşünür de bölünemezcilik (Atomculuk) düşüncesinin kurucus...

Abiyogenez

Resim
Doğa bilimlerinde abiyogenez, yaşamın kökeni sorusu, yeryüzünde yaşamın canlı olmayandan nasıl gelişebildiğinin araştırılmasıdır. Bilimsel uzlaşmaya göre abiyogenez günümüzün 4,4 milyar yıl öncesi ile 2,7 milyar yıl öncesi arasında meydana gelmiştir. Bu zaman aralığının başı olan 4,4 milyar yıl öncesi, su buharının sıvılaştığı zamandır.[2] 2,7 milyar yıl öncesi ise, sabit karbon (12C ve 13C ), demir(56Fe, 57Fe, ve 58Fe) ve kükürt (32S, 33S, 34S, ve 36S) izotop oranlarının mineral ve çökeltilerin biyolojik kaynaklı olduğuna[3][ölü/kırık bağlantı][4][ölü/kırık bağlantı], biyolojik göstergelerin ise fotosenteze[5][ölü/kırık bağlantı][6] işaret ettiği zamandır. Bu konu aynı zamanda, Büyük Patlama'dan beri evrenin 13,7 milyar yıllık gelişimi sırasında gerçekleşmiş olabileceği düşünülen, güneş sistemi veya dünya dışından yaşamın kaynaklandığını öne süren panspermia ve dış kaynaklı (eksojen) kuramlarını da içermektedir.[7][ölü/kırık bağlantı] Yaşamın kökeni çalışmaları biyoloji ve insan...

Hilozoizm

Yunanca Hyle: Madde; zoe: yaşam, canlı maddecilik. Evrenin temeli olarak düşünülen maddenin canlı olduğunu savunan öğretidir. Hilzoizm ilk çağın yunan ve felsefesinde ortaya çıkmış – Thales, Anaximandros, Anaximenes - felsefenin gelişimi içinde, sık sık maddeciler tarafından – Tolant, Spinoza, Diderot - özellikle, bilincin idealistler tarafından mutlaklaştırılma çabalarına karşı kullanılmıştı. Dialektik ve tarihsel maddecilik hilozoizme tarihsel olarak koşullanmış olgunlaşmamış ve özü bakımından antropoformist (İnsan biçimcilik) olan bir görüş olarak değerlendirilir.

Her dönem kendi parodisini gerçekleştirerek son bulur!

kierkegaard Her dönem kendi parodisini gerçekleştirerek son bulur!

19. Yüzyıl Batı Resim Sanatına Biçim Veren Kaynaklar : Japon Resim Sanatının Batı’ya Etkisi

Japon resmi oldukça köklü bir geçmişe dayanan ve hakkında dünya da pek çok çalışmanın bulunduğu hayli hacimli bir ülke ve dönem sanatını içine almaktadır. Nitekim aynı durum Batı resim sanatı için de söylenmelidir. Bu yazıda, sınırlı yazı alanı nedeniyle Batı resim sanatında Japon resim sanatının etkilerinin görülmeye başlandığı en erken akım ve birkaç örnek üzerinde durulacaktır. Japon resim sanatı ülkenin toplumsal yapısıyla hem yakından ilişkilidir hem de kullanılan teknikler, alınan etkiler ve resim yapılan malzemeler açısından hayli zengindir. Bu nedenle mürekkep ve diğer boyalarla kağıt, ipek ya da duvar üzerine yapılan resimler yerine Batı resim sanatını doğrudan etkileyen Japon ahşap baskı resimleri üzerinde durularak, bu resim tekniğinin bağlamından Japon resminin temel felsefesini ele almak konunun sınırlarını belirlemede faydalı olacaktır. Batı resmini etkileyen Japon resim sanatı Ukiyo-e (değişken, anı anına uymayan, akıp giden dünyanın resimleri) ad...